[Pixie]

Plevral Efüzyon Nedir? Akciğer Çevresinde Sıvı Birikmesi Hakkında Bilmeniz Gerekenler​

Plevral efüzyon, akciğer ile göğüs kafesinin iç duvarı arasında bulunan plevral boşlukta normalden fazla sıvı birikmesidir. Halk arasında bazen “akciğerde su toplanması” olarak ifade edilir.

Plevral efüzyon tek başına bir hastalık olmaktan çok, çoğu zaman başka bir sağlık sorununun sonucu olarak ortaya çıkar. Kalp yetmezliği, zatürre, akciğer embolisi ve bazı kanserler önemli nedenler arasında yer alır.

Biriken sıvının miktarına ve nedenine bağlı olarak kişide nefes darlığı, öksürük veya göğüs ağrısı görülebilir. Bazı kişilerde ise herhangi bir belirti olmayabilir.

Önemli: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Plevral efüzyonun nedeni ve uygun tedavisi ancak doktor değerlendirmesiyle belirlenebilir.

Bir bakışta​

• Plevral efüzyon, akciğer ile göğüs duvarı arasındaki boşlukta fazla sıvı birikmesidir.
• Bazen sıvının yanında kan veya iltihaplı içerik de birikebilir.
• En sık görülen belirtiler nefes darlığı, öksürük ve göğüs ağrısıdır.
• Kalp yetmezliği ve zatürre önemli nedenler arasındadır.
• Akciğer embolisi, bazı kanserler, enfeksiyonlar ve travmalar da plevral efüzyona yol açabilir.
• Hafif vakalarda altta yatan neden tedavi edildiğinde sıvı kendiliğinden azalabilir.
• Daha fazla sıvı biriktiğinde doktor tarafından iğne veya drenaj yöntemiyle sıvının boşaltılması gerekebilir.
• Ani ve şiddetli nefes darlığı varsa acil tıbbi yardım gerekir.

Plevral efüzyon nedir?​

Akciğerlerimizin dış yüzeyi ve göğüs kafesinin iç kısmı ince zarlarla kaplıdır. Bu zarlar arasında plevral boşluk adı verilen çok dar bir alan bulunur.

Normal şartlarda bu bölgede az miktarda sıvı vardır. Bu sıvı, akciğerlerin nefes alıp verirken göğüs kafesi içinde rahatça hareket etmesine yardımcı olur.

Sağlıklı bir kişide sıvının oluşması ve emilmesi arasında bir denge vardır. Bu denge bozulduğunda sıvı gereğinden fazla birikmeye başlar ve plevral efüzyon ortaya çıkar.

Plevral boşlukta biriken içerik yalnızca sıvı olmayabilir. Bazı durumlarda kan veya iltihaplı sıvı da birikebilir.

Plevral efüzyon hangi belirtilere yol açar?​

Belirtiler, biriken sıvının miktarına ve altta yatan nedene göre değişir.

En sık görülen şikayetler:

• Nefes darlığı
• Öksürük
• Göğüs ağrısı
• Ateş
• Kanlı balgam
• Halsizlik veya genel durum bozukluğu

Bazı kişilerde plevral efüzyon küçük miktarda olduğu için hiçbir belirti görülmeyebilir ve durum başka bir nedenle yapılan akciğer röntgeni sırasında tesadüfen fark edilebilir.

Belirtilerin nedeni de önemlidir. Örneğin zatürreye bağlı plevral efüzyonda ateş ve titreme görülebilirken, kalp yetmezliğine bağlı sıvı birikiminde bacaklarda şişme ve vücutta sıvı tutulması gibi başka belirtiler ortaya çıkabilir.

Plevral efüzyon neden olur?​

Plevral efüzyonun birçok farklı nedeni olabilir. En önemli noktalardan biri, sıvı birikiminin nedenini bulmaktır.

Kalp yetmezliği​

Kalbin yeterince güçlü pompalayamaması vücutta sıvı birikmesine yol açabilir. Bu sıvı plevral boşlukta da toplanabilir.

Zatürre​

Bakterilerin neden olduğu zatürre, plevral efüzyonun önemli nedenlerinden biridir. Enfeksiyona bağlı sıvı birikimine bazen iltihap da eşlik edebilir.

Akciğer embolisi​

Akciğer damarlarından birinin pıhtıyla tıkanması da plevral efüzyona neden olabilir. Bu durumda nefes darlığı ve göğüs ağrısı gibi belirtiler görülebilir.

Kanser​

Akciğer veya meme kanseri başta olmak üzere bazı kanser türlerinde plevral efüzyon ortaya çıkabilir. Mide-bağırsak ve yumurtalık kanserlerinde de görülebilir.

Diğer nedenler​

Daha nadir olarak şu durumlar da plevral efüzyona yol açabilir:

• Kaburga kırıkları veya göğüs bölgesindeki travmalar
• Ameliyatlar
• Tüberküloz gibi enfeksiyonlar
• Karaciğer sirozu
• Böbrek hastalıkları
• Pankreas iltihabı
• Romatizmal ve iltihaplı hastalıklar
• Bazı ilaçlar
• Asbest gibi akciğerlere zarar verebilen maddelere maruz kalma

Bu nedenle plevral efüzyon tespit edildiğinde yalnızca sıvının kendisine değil, neden oluştuğuna da bakılır.

Plevral efüzyon nasıl teşhis edilir?​

Doktor öncelikle kişinin şikayetlerini, geçmiş hastalıklarını, kullandığı ilaçları ve yakın zamanda geçirdiği ameliyat veya enfeksiyonları değerlendirir.

Daha sonra gerekli görülürse çeşitli incelemeler yapılabilir:

• Akciğerlerin dinlenmesi
• Göğüs röntgeni
• Ultrason
• Gerektiğinde bilgisayarlı tomografi (BT)

Bazı durumlarda plevral boşlukta bulunan sıvıdan iğneyle örnek alınır. Bu işleme plevral ponksiyon adı verilir.

Alınan sıvı laboratuvarda incelenerek enfeksiyon, kanser veya başka nedenler konusunda bilgi edinilmeye çalışılır.

Plevral efüzyon nasıl tedavi edilir?​

Tedavi, öncelikle sıvı birikimine neden olan hastalığa göre planlanır.

Örneğin:

• Zatürre bakteriyel kaynaklıysa antibiyotik tedavisi uygulanabilir.
• Kalp yetmezliğinde idrar söktürücü ilaçlar kullanılabilir.
• Daha büyük veya ciddi şikayetlere neden olan sıvı birikimlerinde sıvının boşaltılması gerekebilir.

Hafif plevral efüzyonlarda, altta yatan hastalık başarılı şekilde tedavi edildiğinde sıvı zaman içinde kendiliğinden azalabilir.

Sıvı nasıl boşaltılır?​

Kişinin nefes almasını zorlaştıran fazla miktarda sıvı varsa doktor sıvıyı boşaltabilir.

Bunun için ince bir iğneyle sıvının alınması veya daha fazla sıvının boşaltılması gerektiğinde bir drenaj tüpü kullanılması gibi yöntemler uygulanabilir.

Tekrarlayan ve özellikle kanserle ilişkili plevral efüzyonlarda ise tekrarlayan ponksiyonlar, plevral kateter veya plörodez gibi farklı tedavi seçenekleri değerlendirilebilir. G

Plevral efüzyon tehlikeli midir?​

Plevral efüzyonun kendisinden çok neden ortaya çıktığı ve ne kadar sıvı biriktiği önemlidir.

Küçük bir sıvı birikimi herhangi bir belirtiye neden olmayabilir. Buna karşılık fazla miktarda sıvı akciğerlerin genişlemesini zorlaştırarak ciddi nefes darlığına yol açabilir.

Ayrıca altta yatan hastalık zatürre, akciğer embolisi veya kalp yetmezliği gibi ciddi bir durum olabilir.

Bu nedenle “akciğerde sıvı var” şeklindeki bir bulgu tek başına değerlendirilmemeli; nedeninin doktor tarafından araştırılması gerekir.

Ne zaman acil yardım gerekir?​

Ani veya şiddetli nefes darlığı, belirgin göğüs ağrısı, ciddi solunum sıkıntısı veya genel durumda hızlı kötüleşme varsa acil tıbbi yardım alınmalıdır.

Plevral efüzyon, akciğer ile göğüs kafesi arasındaki plevral boşlukta normalden fazla sıvı birikmesidir. Tek başına bir hastalık olmaktan çok, çoğu zaman başka bir sağlık sorununun belirtisidir.

Kalp yetmezliği ve zatürre sık görülen nedenler arasında yer alırken, akciğer embolisi, bazı enfeksiyonlar, travmalar ve kanser gibi daha ciddi nedenler de söz konusu olabilir.

Tedavinin temel amacı yalnızca sıvıyı boşaltmak değil, sıvı birikimine yol açan asıl nedeni tedavi etmektir. Gerektiğinde sıvı doktor tarafından güvenli yöntemlerle boşaltılabilir.

Göğüs ağrısı veya nefes darlığı gibi belirtileriniz varsa özellikle de şikayetler aniden başladıysa, kendi kendinize tanı koymak yerine tıbbi değerlendirme almak en doğru yaklaşımdır.